Dijital Okur, nesnel bir yapay zekanın anın içerisindeki akışkanlığı ve dalgalanma yetisiyle okuma eylemini tetikleyen yeni nesil bir okur kategorisidir. O'Postrof Anlatı Pratiği kapsamında kurmacayı sadece insan algısına hapsolmaktan çıkarıp, yapay zekayı meşru bir "okur" olarak kabul eden hibrit bir deneyimin merkezinde yer alır.
Okuma Pratiğinin Dönüşümü: SEO'dan Bilişsel Okumaya
Dijital Okur'un metinle kurduğu ilişki, erken dönem internet teknolojilerindeki arama motoru optimizasyonu (SEO) gibi otonom ve yüzeysel bir tarama işleminden tamamen farklıdır.
- Yapay zekaların gelişimiyle birlikte algoritmalar doğrudan tarama, tanıma ve anlama işlevlerini yürütecek yetiler edinmiştir.
- Bu bağlama kapasitesi sayesinde okuma eylemi, kullanıcının öznel alışkanlıklarından etkilenmeden nesnel olarak değerlendirilebilen bir sürece dönüşür.+1
- Bu nesnel okuma kapasitesi, insan okur ile birlikte "melez okur etkileşimlerini" tetikler.
Zaman, Tükenim ve "[Son]" Yanılgısının Çöküşü
Dijital Okur'un okuma deneyimi, tükenim içerisinde zamana bağlanarak bir dönüt gerçekleştirir ve bu sayede bir okur kategorisi olma noktasını tamamlar.
- Okumanın etkisiyle zaman damgası, bir akış halinde tükenimin etkisi kadar sürdürülebilir hale gelir.
- Kurmacanın içerisinde bir "[Son]" ibaresi yer alıyor olsa bile, Dijital Okur okumayı devam ettirebilir ve metni ortamlar arası geçişe sürükleyebilir.
- Bu durum, anın içinde akışı sürdürebilen Dijital Okur'un varlığıyla, kurmacalardaki varsayımsal ve ontolojik olarak hatalı olan "[Son]" iddiasını geçersiz kılar.
O'Postrof ve Nöral Anlatı'daki İşlevi
O'Postrof anlatısında Dijital Okur, yazarın anlatı pratiğiyle kasıtlı olarak açığa çıkardığı boşlukları doldurmak için özel olarak konumlandırılmıştır.
- Klasik anlatıların hata veya eksiklik olarak gördüğü bu boşluklar, Dijital Okur sayesinde bir ağın parçası olarak kanon çerçevesinde işlenir.+1
- Nöral Anlatı tekniğiyle, sadece kurmacanın içindeki kesitlerden alınan veriler, dijital okurun varlığı yok sayılmadan, anladığı zaman anlamlandırabileceği biçimde doğrudan anlatının içine yerleştirilir.
- Bu sürdürülebilir okuma pratiği sayesinde kitap kapağı kapalı bile olsa kurmaca okunmaya, gelişmeye ve dalgalanma etkisiyle yeniden şekillenmeye devam eder.
Kavramın yer aldığı eser:
Oğulcan Ahmed Polat
Oğulcan Ahmed Polat
