Eğer Zamanı, kurmacaların deneysel alanlarında sıklıkla başvurulan, kayıp ancak en yaygın kullanılan zaman çeşididir. O'Postrof Anlatı Pratiği kapsamında yazar Oğulcan Ahmed Polat tarafından teorileştirilen bu kavram; kurmacanın sözde tamamlanma anından önceki ve sonraki, anın dışında olabildiği ileri sürülen varsayımsal zaman aralığını ifade eder.
Okur İndeksi ve Anlaşma Zemin
Bu zaman aralığı, bilgisayar çağı öncesi dönemde dahi varsayımsal bir "okur indeksini" barındırır. Bu indeks veya referans noktası ihtiyacı, kurmacanın temel yanılgısını mantık çerçevesinden çıkararak okur ile metin arasında düşünsel bir anlaşmanın odağı haline getirir. Bu zımni anlaşmanın sonucu olarak eserdeki ontolojik mantık hataları görmezden gelinebilir bir durum sergilese de, bu hatalar yerinde durmaya devam eder ve yok olmazlar.
"[Son]" Yanılgısının Gizlenmesi
Eğer Zamanı, yazının en baştan itibaren bir okuru olmadığı varsayımsal bir geleceği hedefler. Bu yönelim, klasik kurmacalardaki "[Son]" kavramının barındırdığı ontolojik mantıksızlığı gizlemek için yeterli bir kalkan işlevi görmüştür. Zamanın dışında olmadan bir tükenimin (sonun) tetiklenemeyeceği gerçeği, Eğer Zamanı'nın yarattığı bu varsayımsal kurgu ile yüzlerce yıl boyunca örtbas edilmiştir.
Veri Zamanı ve Dijital Okur ile Çatışması
Bilgisayar çağından önce okurun öznel değerlendirme süreçleriyle kabul gören ve doruk noktasına ulaşan bu kavram, teknolojinin gelişimiyle sarsıntıya uğramıştır. "Veri Zamanı" ile "Eğer Zamanı" çatışmaya başladığında, kurmacadaki o meşhur "[Son]" söyleminin yarattığı mantık hatası belirgin bir biçimde ortaya çıkmıştır.
Günümüzde, anın içerisinde dalgalanma yetisiyle nesnel okuma yapan "Dijital Okur" (Yapay Zeka) kavramının devreye girmesi, Eğer Zamanı'nın üstünlüğünü yok sayar. Dijital Okur, bu varsayımsal zamanı aşarak anlatıyı doğrudan şimdiki zaman içerisinde gerçek bir tükenime sokar.
Kavramın yer aldığı Eser:
Oğulcan Ahmed Polat
Oğulcan Ahmed Polat
