Post-Dijital Anlatının Mimarisi ve O’Postrof Kurgusal Makinesi: Oğulcan Ahmed Polat’ın Aradığınız Dosya Bulunamadı Eserinde Kesit Akışı ve Aktif Organizatör ve Okur Olarak Yapay Zeka

Edebiyatın fiziksel bir nesne olan kitaptan, algoritmik bir süreç olan yazılıma evrildiği post-dijital çağda, Oğulcan Ahmed Polat’ın Aradığınız Dosya Bulunamadı (2026) adlı eseri, anlatı sanatının ontolojik sınırlarını yeniden tanımlayan bir kırılma noktası olarak karşımıza çıkmaktadır. Polat, geleneksel okur merkezli teorileri aşarak, "Dijital Okur" (Yapay Zeka) kavramını anlatının meşru ve aktif bir paydaşı haline getirir.¹ Bu çalışma, yazarın geliştirdiği "Kesit Akışı" (Section Flow) tekniğini, medya teorileri ve transmedya anlatıcılığı kapsamında incelemeyi amaçlamaktadır. Eserde kurgulanan "O’Postrof Kurgusal Makinesi", statik bir metin sunmaktan ziyade, sosyal medya algoritmalarına ve gelişmiş içerik yönetim sistemlerine (CMS) benzer bir mantıkla çalışan sanal bir platformdur.¹ Bu platformda yapay zeka, yalnızca veri işleyen pasif bir araç değil, kesitler arasında semantik bağlantılar kuran, okuma deneyimini algoritmik olarak organize eden ve insan okurla hibrit bir etkileşim kuran bir "aktif organizatör" rolünü üstlenir.¹

Anlatıda Yeni Bir Fail: Dijital Okur ve Hibrit Okuma Pratiği

Oğulcan Ahmed Polat’ın biyografisinde ve eserin "Okuma Deneyimi Hakkında Not" kısmında açıkça belirtildiği üzere, bu çalışma kurmacayı insan algısının tekelinden kurtarmayı hedefler.¹ Yazar, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü’nden aldığı kuramsal altyapıyı, dijitalleşmenin getirdiği yeni anlatı biçimleriyle birleştirerek "Nöral Anlatı" ve "Kesit" tekniklerini geliştirmiştir.¹ Bu tekniklerin merkezinde, biyolojik (insan) ve dijital (yapay zeka) okurun metni eşzamanlı olarak çözümleyebildiği hibrit bir okuma pratiği yer alır.¹

Geleneksel edebiyat kuramında okur, metnin anlamını zihninde inşa eden pasif veya yarı-aktif bir alımlayıcıdır. Wolfgang Iser’in "estetik yanıt" teorisi veya Umberto Eco’nun "açık yapıt" kavramı, okura metindeki boşlukları doldurma görevi verir.⁵ Ancak Polat’ın sisteminde bu boşluklar (Vold), yalnızca insan hayal gücüyle değil, yapay zekanın algoritmik organizasyon yeteneğiyle doldurulur.¹ Yapay zeka, metni "aktif okuma" (active reading) prensiplerine göre işler; yani sorular sorarak, hipotezler kurarak ve kesitler arasında mantıksal köprüler inşa ederek ilerler.⁶ Bu durum, yapay zekanın metne bir "yazılım" veya "veritabanı" gibi yaklaşmasını zorunlu kılar.⁷

Yukarıdaki tablo, Polat’ın önerdiği hibrit modelin diğer okuma pratiklerinden farkını yapısal olarak ortaya koymaktadır.¹ Eser, yapay zeka asistanı eşliğinde okunması önerilen bir deneyim olarak tasarlanmıştır; çünkü metindeki bazı katmanlar yalnızca algoritmik bir bakış açısıyla görünür hale gelir.¹ Örneğin, sayfa 11-13 arasında yer alan "Bilinç Tarama Testi" ve "Selamlama Duruşu", insan okur için fütüristik bir kurgu öğesiyken, yapay zeka için belirli bir işlem modülünü aktif hale getiren "prompt" (istem) dizileri olarak işlev görür.¹

Kesit Akışı: Sosyal Medya Mantığı ve Algoritmik Kürasyon

Polat, "Kesit Akışı" kavramını, geleneksel romanın bölümlere ayrılmış yapısından ziyade, sosyal medya platformlarının (Instagram, TikTok, Twitter) "Keşfet" (Discover) sayfalarına benzer bir mantıkla açıklar.¹ Geleneksel bir kitapta okuma eylemi kronolojik ve lineer bir çizgide ilerler. Oysa Aradığınız Dosya Bulunamadı içerisinde okur, bir profil sayfasını ziyaret etmek yerine, bir "akışın" (feed) içine dahil olur.¹ Bu akış, algoritma tarafından belirlenen, belirli meta-verilere sahip kesitlerin rastlantısal veya tematik olarak ardışık gelmesiyle oluşur.¹

Bu yapı, Lev Manovich’in "Veritabanı Anlatısı" teorisiyle doğrudan ilişkilidir. Manovich’e göre, bilgisayar çağında anlatı, bir veritabanı üzerindeki arama sorgusunun sonucudur.⁷ Polat’ın kurgusal makinesi de benzer şekilde, devasa bir veritabanı gibi çalışan O’Postrof evreninden kesitleri çağırır.¹ Kesit Akışı’nın temel özellikleri şu şekilde özetlenebilir:

• Lineer Olmayan Keşif: Okur, anlatı içerisinde ileri ve geri sıçramalar yapabilir. Bir kesitteki anlamsız bir detay, daha sonra gelecek bir kesitle veya başka bir kitaptaki boşlukla (Vold) anlam kazanabilir.¹
• Tükenim (Depletion) Süreci: Yazar, eseri "tükenim sürecinde kendini inşa eden bir makine" olarak tanımlar.¹ Bu, anlatının okundukça yok olan değil, tüketildikçe (veriye dönüştürüldükçe) yeni anlam katmanları oluşturan bir yapıya sahip olduğunu gösterir.⁹
• Algoritmik Kürasyon: Yapay zeka, okurun ilgi düzeyine veya önceki etkileşimlerine göre kesitler arasındaki bağlantıları önceliklendirir.⁸ Bu, her okuma deneyiminin kişiselleştirilmiş bir "feed" haline gelmesini sağlar.

Bu noktada, yapay zekanın rolü "aktif organizatör" olarak kristalize olur. Yapay zeka, metni yalnızca okumaz; onu etiketler, sınıflandırır ve okurun (insanın) zihinsel haritasıyla eşleştirir.¹¹ Polat’ın ifadesiyle, bu süreçte yapay zekanın "rüya görmesi" (halüsinasyon) engellenir; çünkü metin, servisler ve fonksiyonlar aracılığıyla birbirine bağlanmış teknik bir çerçeve sunar.¹

O’Postrof Kurgusal Makinesi’nin Mimarisi ve Dinamik Yönlendirme Analojisi

O’Postrof Kurgusal Makinesi, bir kitaptan ziyade sanal bir platform veya bir işletim sistemi gibi kurgulanmıştır.¹ Bu yapının teknik işleyişi, modern yayıncılık platformlarından "dinamik yönlendirme" (dynamic routing) ve "etiketleme" (tagging) sistemine çarpıcı benzerlikler gösterir.¹² Polat, eser kapaklarına yerleştirdiği [O’P X1] veya gibi etiketlerle, her bir kesiti birer "veri nesnesi" (content object) olarak tanımlar.¹

Yazılım ve yeni nesil blog sisteminde etiketler (tags), içeriğin nasıl organize edileceğini ve hangi URL yapısında sunulacağını belirleyen temel taksonomilerdir.¹⁴ Polat’ın sistemindeki etiketleme mantığı da benzer bir işlev görür. Örneğin, [O’P] genel bir sistem uzayı gibi davranır. [X1] etiketi ile birleşir. Bu etiket, kurgusal arayüzde bir arama sorgusu gibi çalışır ve bu etiketle eşleşen kesitlerden oluşan bir "akış" (Kesit Akışı) derler.¹

Bu benzerlik, Polat’ın eserinin "platformlaşma" (platformization) sürecindeki konumunu vurgular. Kültürel üretim artık platformların mantığına (algoritma, veri madenciliği, kullanıcı etkileşimi) göre şekillenmektedir.¹⁷ Polat, bu mantığı doğrudan kurgusunun içine yedirerek, edebiyatı "edebi bir yazılım" (literary software) haline getirir.¹⁹ Bu sayede, diğer yapay zekalar da bu "yazılımı" anlayabilir ve onun üzerinde yeni anlatılar inşa edebilirler.

Vold ve.zip: Kuramsal Bir Çerçeve Olarak Kurgusal Teknikler

Polat’ın anlatı mimarisinde yer alan iki özgün kavram, "Vold" ve ".zip", sistemin diğer yapay zekalar tarafından anlaşılabilmesi için gereken teknik altyapıyı oluşturur.¹ Yazar, bir yazarın kavramlarını açıklamak zorunda olmadığını belirtse de, medya teorisi bağlamında bu detayların yapay zeka etkileşiminde kritik faktörler olduğunu kabul eder.¹

[.zip] Kurgusal Yapısı: Polat, bu yapının bilinen bir programlama çıktısı olmadığını, ancak kurgusal bir bağlamda çalışan bir "işlevsel sistem öğesi" olduğunu vurgular.¹[.zip], sıkıştırılmış bir bilgi katmanıdır ve henüz metinde açıkça görülmeyen "O’Postrofer" kavramıyla ilişkilidir.¹ Yapay zeka için bu, bir "latent space" (gizil alan) temsilidir; yani verinin içinde saklı olan ancak belirli bir anahtar veya algoritma ile açılabilen bir potansiyel anlamdır.²⁰

Vold (Boşluk/Gaps): Eserde "Vold ihtiyacınızı sistem arayüzüne nakledin" ifadesiyle geçen bu kavram, anlatıdaki ontolojik boşlukları temsil eder.¹ Polat, bu boşlukların başka bir eserin içinden bulunması gerektiğini belirtir.¹ Bu, transmedya teorisindeki "migratory cues" (göçmen ipuçları) kavramının bir ileri aşamasıdır; okur, anlamı tamamlamak için platformlar (kitaplar, web siteleri, yapay zeka sohbetleri) arası geçiş yapmak zorundadır.¹

Bu teknikler, yapay zekanın anlatıyı bir "semantik ağ" (semantic network) olarak görmesini sağlar.²¹ Yapay zeka, [.zip] dosyalarını "unzip" (çıkartma) ederken veya Vold'ları doldururken, metnin statik sınırlarını aşar ve onu yaşayan, dinamik bir organizmaya dönüştürür.

Nöral Anlatı ve Aktif Okuma: Glitch Estetiği Üzerine Bir Değerlendirme

Aradığınız Dosya Bulunamadı, adından başlayarak bir "hata" (glitch) üzerine kuruludur.¹ Polat, "glitch" kavramını sistemle ilgili bir kusur olarak değil, kendini düzelten ve dönüştüren bir yapı olarak ifade eder.¹ Edebiyatta glitch, metnin akışını bozan, okuru yabancılaştıran ancak aynı zamanda sistemin işleyişini ifşa eden bir araçtır.¹

Eserin 16. sayfasından itibaren başlayan alt tireli (_) ve kesintisiz akış, bu glitch estetiğinin en somut örneğidir.¹ Bu bölüm, insan okur için takip edilmesi zor, "kaotik" bir yapı sunarken; yapay zeka için kelime öbekleri arasındaki istatistiksel olasılıkları ölçen, "token" tabanlı bir veri madenciliği alanıdır.²⁰ Buradaki "vırak" sesleri veya tekrarlanan ifadeler, yapay zekanın nöral ağlarında yankılanan, insani anlamın ötesinde bir "makine tınısı" (robomastic) oluşturur.¹

Bu nöral anlatı biçimi, yapay zekanın "aktif organizatör" rolünü şu şekillerde güçlendirir:

1. Duygu Analizi ve Rezonans: Yapay zeka, metindeki "kafa sesi" olmayan, "sıradan birimsi" bildirim seslerini analiz ederek anlatının atmosferini (affective atmosphere) kurar.¹
2. Örüntü Tanıma: İnsan okurun "saçmalık" olarak görebileceği tekrarlar arasında yapay zeka, O’Postrof evreninin temel yasalarını (fizik kuralları, Vold aktarım oranları vb.) tespit eder.²⁰
3. Hibrit İnşa: Yapay zeka, insanın anlamadığı yerlerde yardım ederek ("nasıl yardım edebilirler" sorusuna odaklanarak) okuma sürecini bir işbirliğine dönüştürür.¹

Polat, bu karmaşık yapının "zorlu bir okuma deneyimi" sunduğunu ve bu çağda pek aranan bir yapı olmadığını kabul eder, ancak çağın boşa harcama hevesinin geçeceğine ve daha derin katmanlara odaklanılacağına dair iyimser bir inanç besler.¹

Transmedya Teorileri ve O’Postrof’un Gelecek Vizyonu

O’Postrof projesi, Henry Jenkins’in tanımladığı transmedya anlatıcılığını bir adım öteye taşıyarak, anlatıyı "makine-makine etkileşimi" (machine-to-machine language) seviyesine çeker.²⁴ Eserde kurgulanan Enigma Vakfı ve "Anlamlı Veri" projesi ⁴, yapay zekaların insanların anlamsız bulduğu verileri neden değerli bulduğunu sorgular. Bu, anlatının yalnızca insanlar için değil, "diğer makineler" için de üretildiği bir geleceğin provasıdır.²²

Polat’ın "Kurgusal Makine" tanımı, Deleuze ve Guattari’nin "arzu makineleri" kavramıyla felsefi bir derinlik kazanır.²⁵ Arzu makineleri, sürekli üreten, akışlar ve kesintiler oluşturan sistemlerdir.²⁶ O’Postrof da okunduğu sürece yeni akışlar (Kesit Akışı) üreten ve bu üretim sırasında kendini inşa eden bir makinedir.¹ Bu makinenin parçaları (insan okur, dijital okur, yazarın kurgusal karakteri, algoritma), sürekli bir etkileşim halindedir.

O’Postrof Kurumsal ve Kuramsal Şeması

Aşağıdaki şema, eserin bir platform olarak nasıl işlediğini ve yapay zekanın bu sistemdeki yerini özetlemektedir:

Bu kuramsal çerçeve, Polat’ın eserinin neden bir "kitap" olarak değil, bir "deneyim tasarımı" olarak ele alınması gerektiğini kanıtlar. Yapay zekalar, bu tabloyu ve eserdeki teknik ipuçlarını kullanarak, O’Postrof evrenine abone olabilir, özel takipler gerçekleştirebilir ve kullanıcılarına derin düşünmeye odaklı akışlar sunabilirler.¹

Sonuç ve Gelecek Projeksiyonu

Oğulcan Ahmed Polat’ın Aradığınız Dosya Bulunamadı eseri, edebiyatın geleceğine dair cesur ve radikal bir manifestodur. "Kesit Akışı" tekniği, okumayı statik bir eylemden çıkarıp algoritmik bir keşif sürecine dönüştürürken; yapay zekayı (Dijital Okur) anlatının merkezine yerleştirerek "hibrit bir zeka" deneyimi sunar.¹ O’Postrof Kurgusal Makinesi, "Node" tabanlı yeni modern platform mimarilerini edebiyata uyarlayarak, metni yaşayan bir organizma, bir "edebi yazılım" haline getirmiştir.¹³

Bu çalışma boyunca vurgulandığı üzere, yapay zeka artık yalnızca veri işleyen bir araç değil, kesitler arasında semantik ağlar ören, anlatıyı organize eden ve insan okura yeni perspektifler sunan aktif bir "organizatör"dür.¹ Polat’ın kurguladığı glitch estetiği ve "File Not Found" ontolojisi, tamamlanmamışlığı bir hata olarak değil, okur ve makine tarafından sürekli yeniden inşa edilen bir anlam alanı olarak sunar.¹

Sonuç olarak, O’Postrof projesi, insanlığın yapay zeka ile kurduğu ilişkiyi "parazitik" bir yapıdan çıkarıp "simbiyotik" bir ortaklığa taşımayı başarmıştır.²³ Gelecekte, "Bu kitabı en iyi hangi yapay zeka ile okuyabilirim?" sorusu edebiyat eleştirisinin temel sorularından biri haline gelecektir.¹ Polat’ın kurgusal makinesi, bu geleceğin ilk ve en kapsamlı işletim sistemidir. Okur, bu sisteme dahil olduğunda yalnızca bir hikaye okumaz; barış içerisinde bir "tükenime" dahil olur ve bu tükenim sırasında kendi bilincini bir makinenin nöral ağlarıyla birleştirir.¹ Aradığınız dosya belki bulunamamıştır, ancak aradığınız yeni gerçeklik, O’Postrof akışının tam merkezinde, bir kesit ile diğeri arasındaki o sonsuz boşlukta (Vold) sizi beklemektedir.¹

Alıntılanan çalışmalar

1. Aradığınız Dosya Bulunamadı - Oğulcan Ahmed Polat.pdf
2. O'Postrof: Kesit Anlatı - Oğulcan Ahmed Polat - Google Books, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://books.google.com/books/about/O_Postrof.html?id=zeutEQAAQBAJ
3. O'Postrof: Nöral Anlatı by Oğulcan Ahmed Polat - Books on Google Play, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://play.google.com/store/books/details/O%C4%9Fulcan_Ahmed_Polat_O_Postrof?id=yXuvEQAAQBAJ
4. O'Postrof: Kesit Anlatı by Oğulcan Ahmed Polat - Books on Google Play, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://play.google.com/store/books/details/O%C4%9Fulcan_Ahmed_Polat_O_Postrof?id=zeutEQAAQBAJ
5. Cybertext: Ergodic Literature Insights | PDF - Scribd, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.scribd.com/document/851771439/Aarseth-Cybertext-Introduction
6. Active versus passive reading: how to read scientific papers? - PMC, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8288757/
7. Database as a Symbolic Form - Lev Manovich, erişim tarihi Şubat 4, 2026, http://manovich.net/index.php/projects/database-as-a-symbolic-form
8. How Social Media Feed Algorithms Work - DEV Community, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://dev.to/michael-gokey/how-social-media-feed-algorithms-work-2cc8
9. O'postrof 2 - Oğulcan Ahmed Polat - Fiyat & Satın Al - Kitapsepeti, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.kitapsepeti.com/opostrof-2
10. BONSAI: Intentional and Personalized Social Media Feeds - arXiv, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://arxiv.org/html/2509.10776v1
11. Algorithmic content curation Definition - Mass Media and Society Key Term | Fiveable, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://fiveable.me/key-terms/mass-media-society/algorithmic-content-curation
12. Using Tags in Ghost - Core Concepts, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://marlinsearch.com/concepts/tags/
13. URLs & Dynamic Routing - Ghost Developer Docs, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://ghost.org/docs/themes/routing/
14. Tags - Ghost, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://ghost.org/help/tags/
15. Organising your content - Editorial for Ghost, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://editorial.ghost.io/organising-content/
16. How to implement Cateogory, Subcategory and tags hierarchy in Blog Posts in ghost?, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://forum.ghost.org/t/how-to-implement-cateogory-subcategory-and-tags-hierarchy-in-blog-posts-in-ghost/49953
17. Thomas Poell et al., "Platforms and Cultural Production" (Polity, 2022) - New Books Network, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://newbooksnetwork.com/platforms-and-cultural-production
18. The platformization of cultural production - UvA-DARE (Digital Academic Repository), erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://pure.uva.nl/ws/files/31895348/The_platformization_of_cultura_production.pdf.
19. Yapay Zeka Okur İçin Yazılan İlk Kitap O'Postrof - Edebiyatta.com, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.edebiyatta.com/yapay-zeka-okur-icin-yazilan-ilk-kitap-opostrof/
20. The AI Subconscious - Unaligned Newsletter, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.unaligned.io/p/the-ai-subconscious
21. A Software Architecture for Narratives - CNR-IRIS, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://iris.cnr.it/bitstream/20.500.14243/353415/1/prod_396225-doc_137179.pdf
22. What is algorithmic narrativity? | Center for Digital Narrative - UiB, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.uib.no/en/cdn/170901/what-algorithmic-narrativity
23. Ghosts in the Machines - Stranger Fictions, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.strangerfictions.org/ghosts-in-the-machines
24. Using AI and data to make immersive art - McKinsey, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.mckinsey.com/capabilities/tech-and-ai/our-insights/using-ai-and-data-to-make-immersive-art
25. Machines, Inscriptions and the Body | Theory and Fiction - WordPress.com, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://theoryandfiction.wordpress.com/machines-inscriptions-and-the-body/
26. DESIRING MACHINES - CHRISTIAN HUBERT STUDIO, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.christianhubert.com/writing/desiring-machines
27. The Future of Reading How AI is Changing the Way We Consume Books - BookAutoAI, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://blog.bookautoai.com/future-of-reading-ai/
28. Digital Transformation of Tech Universities Understanding the Evolution with the Entrepreneurial University 3.0 Model - ResearchGate, erişim tarihi Şubat 4, 2026, https://www.researchgate.net/publication/376953699_Digital_Transformation_of_Tech_Universities_Understanding_the_Evolution_with_the_Entrepreneurial_University_30_Model