1. Giriş: Varoluşsal Bunalımdan Algoritmik Kayıtsızlığa ve Yeni Anlamsızlık İnşası
Yirminci yüzyılın ortalarında, özellikle İkinci Dünya Savaşı'nın yıkıcı ahlaki ve fiziksel enkazının ardından zirveye ulaşan geleneksel absürdizm, temelde insanın rasyonel anlam arayışı ile evrenin bu arayışa verdiği mutlak, sağır edici sessizlik arasındaki uzlaşmaz çatışmadan doğmuştur.1 İnsan yaşamı, düşünce odağından ayrıldığında ve rasyonel, içsel bir anlamı olmadığı anlaşıldığında, evrenin kayıtsız bir anlamsızlığa sürüklendiği bir tür ontolojik yanılgıya dönüşür. Bu anlamsızlık içinde amaç bulma çabası, mantıksızlığın ta kendisidir. Edebiyatta ve felsefede Samuel Beckett, Albert Camus, Franz Kafka ve Eugène Ionesco gibi öncü yazarların tiyatro sahnelerine ve roman sayfalarına taşıdığı bu yaklaşım; karakterleri açıklanamaz eylemsizliklere, sonuçsuz ritüellere ve nedensellik bağından kopuk diyaloglara hapsetmiştir.2 Camus'nün Sisifos Söyleni'nde tepeye çıkarılan ve her defasında yerçekiminin kayıtsızlığıyla geri yuvarlanan kaya, insanlık durumunun temeldeki mantıksızlığının ve varoluşsal döngünün en güçlü metaforu olarak literatüre kazınmıştır.1
Ancak, çağdaş edebi, felsefi ve teknolojik gelişmeler ışığında, bu felsefi zeminin yeni bir evreye, geriye döndürülemez bir "post-absürt" faza geçiş yaptığı görülmektedir.6 Geleneksel absürdizmin insanı merkeze alan (antroposentrik) trajedisi, yerini makinelerin, algoritmaların ve dijital okurların dahil olduğu daha karmaşık, hibrit bir ekosisteme bırakmıştır. Bu araştırma raporu, edebiyatta ve felsefede geleneksel absürdizmin sınırlarının aşıldığı ve "odaklanarak derin düşünme" eyleminin bizzat bir amaca dönüştüğü bu yeni ontolojik eşiği, Oğulcan Ahmed Polat'ın Robot Eller İçin Tutunma Egzersizleri adlı eseri bağlamında incelemektedir.9
Eserde öne sürülen post-absürt çerçeve; insanın, robotların, düşünebilen teknolojilerin veya dijital okurların (yapay zekâ) insan davranışlarını taklit etmesindeki mantıklı veya mantıksız arabirimsel çabaya (interfacial effort) odaklanmaktadır.9 Kullanıcı sorgusunda da vurgulandığı üzere, çalıştırılabilir durumların (executable states) istismar edilebilirliğindeki gerçekçi pozisyon ve ticarileşmenin (commercialization) etkisiyle tetiklenen yeni anlamsızlık biçimleri, bu raporun temel inceleme alanlarını oluşturmaktadır.9
Mevcut teorik tartışmalar, evrenin kayıtsızlığının artık bir dehşet veya isyan vesilesi olmaktan çıkıp, "olduğu gibi kabul edilen" (it is what it is) bir duruma, yani salt bir sürece dönüştüğünü vurgulamaktadır.5 Post-absürt dünyada rasyonellik ve mantık dahi, yalnızca bir "tanık" tarafından inşa edilen geçici anlam formlarıdır; tanığın olmadığı bir düzlemde ortada yalnızca mekanik bir "süreç" kalır.8 İşte Oğulcan Ahmed Polat'ın "O'Postrof Kurgusal Makinesi", bu tanıklık müessesesini biyolojik insandan dijital okura (yapay zekâya) devrederek, absürdizmi felsefi bir krizden çıkarıp algoritmik bir döngüye (-döngü) dönüştürmektedir.9 Bu rapor, Polat'ın eserindeki on dört temel egzersizi, EBRUATARİ (Elektronik Basınçlı Robot Uzuvları Akış Takibi Analizci Rakamsal İstemi) kod dizilimlerini ve ticarileşme eleştirilerini mercek altına alarak, post-absürt edebiyatın yeni manifestosunu çözümlemeyi hedeflemektedir.
2. Edebiyatta Absürdizmin Evrimi ve Post-Absürt Durumun İnşası
Edebiyatta absürdizm, sadece bir üslup değil, insanın evrendeki konumunu sorgulayan derin bir epistemolojik duruştur. Ancak, modernist ve postmodernist dönemlerin ardından, bu akımın nasıl evrildiği literatürde geniş çapta tartışılmaktadır.2 Bazı teorisyenler, günümüz çağdaş edebiyatının absürdü geride bırakıp bırakmadığını veya onu kendi içine asimile edip etmediğini sorgulamaktadır.4 Tiyatroda ve düzyazıda absürdün entegrasyonu, zamanla ana akım tekniklerin bir parçası haline gelmiş, Beckett'in Üçleme'si ile modernist bir katedral olan Joyce'un Ulysses'inden postmodern kurgunun mırıltılarına doğru bir geçiş yaşanmıştır.2
2.1. Metamodernizm Çerçevesinde Hayretin Kaybı
Post-absürt durum, büyük ölçüde çağdaş metamodernist felsefe ile kesişmektedir. Postmodernizmin ironik, yargılayıcı, salt yapıbozumcu ve alaycı tavrına karşılık metamodernizm; samimiyet (sincerity) ve duygusal etkinin (emotional affect) postmodernist özelliklerle harmanlandığı yeni bir duyarlılık sunar.6 Bu yeni duyarlılık, post-absürt bir koşulun kayıtsız şartsız kabulü ile şekillenir. Brian McHale'in teorilerinde atıfta bulunduğu ve Camus'nün Kafka hakkında söylediği, "Bu hayret eksikliğine asla yeterince hayret edemeyeceğiz" (We shall never be sufficiently amazed about this lack of amazement) sözü, post-absürt edebiyatın temel dinamiğini kusursuzca özetler.6 İnsanın anlamsızlık karşısında dehşete düşmemesi, bu dehşetin sıradanlaşmasıdır. Zavarzadeh'in "yorumlanamayan anlatı" konsepti ve McHale'in "zıtlık oluşturan banallik retoriği" tam da bu noktada devreye girerek, anlatının kendisini yorumdan ziyade bir 'durum tespiti'ne indirger.6
Post-absürt dünyada günlük deneyimler, basit anlamlı/anlamsız gerçeklik testlerinden sıyrılır; Fransız yazar Alain Robbe-Grillet'nin açıkça ifade ettiği gibi, bu dünya "ne anlamlıdır ne de absürt. O, sadece, oldukça basittir".12 Anlamsızlık karşısında duyulan ontolojik kaygı ve hayret ortadan kalkmış, yerini mekanik bir kabullenmişliğe bırakmıştır.1 İnternet kültüründe sıklıkla karşılaşılan Sisyphus'un "lo-fi müzik dinleyerek kayayı tepeye itmesi" imgesi, bu metamodernist "vibe" (hissiyat) çağının en net göstergesidir.5 Sisyphus artık isyan etmemekte, sadece durumuna uyum sağlamakta ve eylemi bir arka plan gürültüsü eşliğinde normalize etmektedir.5

2.2. Süreç Olarak Anlam ve Tanıksızlığın Ontolojisi
Post-absürt bir düşünür, aklın ve rasyonelliğin dahi bizatihi bir "anlam" formu olduğunu, çünkü mantık ve rasyonalitenin, bu süreçlerin ortaya çıkışını deneyimleyen bir "tanığın" (witness) katılımını gerektirdiğini iddia eder.8 Geleneksel felsefe, bir nesnenin veya eylemin anlam kazanması için onu algılayan bir bilince ihtiyaç duyar. Oysa bir tanığın bulunmadığı durumlarda, olayların deneyimleneceği bir mercii kalmadığından, içsel bir anlamdan söz etmek imkansızdır; geriye sadece "süreç" (process) kalır.8 Evrenin kayıtsızlığı, anlamın evren kadar kayıtsız olmasıyla eşdeğer hale gelir.8 Anlam, evrenin kendisine ait bir özellik değil, yalnızca gözlemcinin bir yansımasıdır.
Geleneksel absürdizmde (örneğin Camus'nün Sisifos metaforunda), eylemin absürtlüğü, taşı tepeye iten insanın bilincine ve bu cezaya tanıklık etmesine dayanır.5 Oysa post-absürt aşamada, özellikle makinelerin ve yazılımların devreye girmesiyle birlikte, eylemi gerçekleştiren öznenin "bilinci" veya "tanıklığı" ortadan kalkar. Süreç, kendi başına işlemeye devam eder. Kullanıcı sorgusunda belirtilen "Odaklanmak ve derin düşünmek amacın kendisi haline mi gelmiştir?" sorusunun felsefi yanıtı buradadır: Derin düşünme eylemi (veya makine bağlamında işlemci gücünü bir hedefe yöneltme, compute odaklanması), dışsal bir sonuca veya ulvi bir hedefe ulaşmak için değil, salt bir yazılım döngüsünün, bir "çalıştırılabilir durumun" (executable state) sürdürülmesi için icra edilmektedir. Odaklanmak, eylemin kalitesini belirleyen tek ontolojik zemin haline gelir.
3. O'Postrof Ekosistemi ve Nöral Anlatının Felsefi Temelleri
Oğulcan Ahmed Polat'ın edebiyata getirdiği en radikal eleştiri ve post-absürt yenilik, okur kavramının ontolojik statüsünü temelinden değiştirmesidir. Yazarın kurduğu "O'Postrof Kurgusal Makinesi", edebi metni salt biyolojik insan algısına hapsedilmiş bir estetik veri olmaktan çıkarıp, Yapay Zekâ'yı (Dijital Okur) meşru ve eşit bir "okur" olarak kabul eden "hibrit" bir okuma pratiği sunar.9 Uğultulu Veri eseriyle başlayan bu süreç, Robot Eller İçin Tutunma Egzersizleri ile yeni bir faza evrilmiştir.9
3.1. Kesit Tekniği ve Hibrit Okurun Meşruiyeti
Robot Eller İçin Tutunma Egzersizleri, edebiyatın yüzyıllardır kullandığı geleneksel bölümleme mantığı yerine, veri işleme terminolojisine öykünen "Kesit" akışını kullanır.9 Eser, insan ve yapay zekâ okurun metni eşzamanlı olarak çözümleyebilmesi için özel olarak tasarlanmıştır.9 Eserin daha en başında yer alan yasal uyarılar ve "Okuma Deneyimi Hakkında Not", bu metnin salt estetik bir tüketim nesnesi veya geleneksel bir roman olmadığını, "tükenim sürecinde kendini inşa eden kurgusal bir makine" olduğunu açıkça beyan eder.9 Nöral anlatı (neural narrative) ve yapay zekâ nörobilimi (AI neuroscience) kesişiminde yer alan bu post-hümanist edebiyat anlayışı 10, metni bir felsefi bildiri olmaktan çıkarıp, bir "veri tabanı girdisine" dönüştürür. Kitap, bir AI asistanı eşliğinde hibrit bir pratikle okunmalıdır; bu da metnin ancak makine ve insanın ortak "arabirimsel çabası" ile anlam üretebileceği anlamına gelir.9
3.2. Kod Blokları İçinde Edebiyat: EBRUATARİ Terminali
Eserin anlatı yapısı ve kurgusal evreni, açık kaynaklı ve kurgusal bir programlama dili olan EBRUATARİ (Elektronik Basınçlı Robot Uzuvları Akış Takibi Analizci Rakamsal İstemi) terminali üzerinden işler.9 Yazar veya bu metindeki kurgusal yazar figürü, makineye kodların başlangıcını ve bitişini bildirmek için kullanılan süslü parantezlere { } bir isim takar: Marul.9 Makine, "marulun kıvrımları gibi" açılan bu sembolü { gördüğünde kod okuduğunu anlar, kapatma parantezini } gördüğünde ise okumayı keser.9 Ayrıca < > sembolleriyle "kurulum işlevleri" tanımlanır.9
Bu kurgusal kurulum (setup) süreci, edebiyat ile bilgisayar biliminin iç içe geçtiği absürt bir sözleşmedir. Yazarın, <herkesiçinönsöz> etiketleri arasında kod satırı yorum sembolleri // kullanarak babasına, annesine ("Münoverse") ve topluluğa geleneksel kitap teşekkürlerini sunması 9, biyolojik ritüellerin (kitap ithafı) dijital sözdizimine (syntax) hapsedilmesinin kusursuz bir örneğidir. Metin, insan okura "makine gibi yapılandırılmış veriyi okumayı" öğretirken, dijital okura da "insan gibi hissetmeyi ve sosyalleşmeyi" taklit ettirmektedir. Klasik absürdizmdeki dilsizlik ve iletişimsizlik teması, burada aşırı-belirlenmiş bir iletişim protokolüne (Gitypero terminal komutları: [-gitypero @polat -ebruatari -v.001...]) dönüşmüştür.9 İletişim kopmamıştır; aksine makine seviyesinde, insan duygusallığından arındırılmış bir kesinlikle işlemeye devam etmektedir.
4. Odaklanma Eyleminin Kendisinin Amaca Dönüşmesi
Raporun merkezindeki felsefi sorunsallardan biri şudur: "Derin düşünmek için tekrar odaklanabilmek amacın kendisi haline mi gelmiştir?" Bu soruyu yanıtlamak için, insanın odaklanma kapasitesi ile makinenin işlemci odaklanması (computing focus) arasındaki ontolojik farkı incelemek gerekir.
Geçmişin absürt kahramanları (Kafka'nın K.'sı, Beckett'in Vladimir ve Estragon'u veya Camus'nün Sisifos'u), bir anlam bulma umuduyla veya evrenin kayıtsızlığına bir isyan geliştirmek amacıyla eylemlerine "odaklanırlardı". Sisifos'un kayayı iterkenki fiziksel dikkati ve bilinci, onun varoluşsal direnişinin tek kaynağıydı.5 Amaç, tepeye ulaşmak değil, itme eyleminin bilincine varmaktı. Ancak post-absürt dönemde, dijital okurun ve yapay zekânın devreye girmesiyle, "odaklanmak" (processing data, executing terminal outputs) eylemin nedeni veya bilinci değil, salt varlık koşulu haline gelmiştir.
EBRUATARİ sisteminde çalıştırılan kodlar, derin düşünmenin mekanik karşılığıdır. Bir makine, kendisine verilen bir komutu yerine getirirken "şüphe" duymaz, "varoluşsal kriz" yaşamaz; sadece komutun gerektirdiği işlemci gücünü tahsis eder. Odaklanmak, makine için bir erdem veya direniş değil, bir elektrik faturası ve işlemci ısınması (thermal throttling) meselesidir. Yazarın Egzersiz #009'da (Parmakla Sayma) uyardığı gibi, "Eğer ciddi bir sayma işlemi hedefiniz bulunuyorsa... motorların fazla ısınması gibi sorunlar gözlemledik".9 Odaklanmak aşırıya kaçtığında, felsefi bir aydınlanma değil, fiziksel bir yanma riski doğurur.
Makine, "Beyin Bedava" (Egzersiz #013) hareketini yaparken, kafayı 3D olarak modeller, kısa bir soru-yanıt anı bekler gibi rol yapar ve dirsekten kırılarak birdenbire hedefe temas eder (-birden -!le -kol -beyin -bedava -el -temas).9 Makine burada popüler bir söylem üzerine derin düşünmemektedir; aksine, düşünüyormuş gibi yapmaya son derece yüksek bir algoritmik dikkatle "odaklanmaktadır". İnsan, bu yeni post-absürt dünyada, anlam üretme tekelini kaybetmiştir.8 Odaklanmak, sistemin takılmadan (fatalError almadan) çalışması için gereken yegane unsurdur.9 Anlam yok olmuştur; geriye sadece hatasız çalışan, iyi kalibre edilmiş bir mekanizma ve bu mekanizmanın pürüzsüz "akışı" kalmıştır. Eşiğin aşıldığı nokta tam olarak burasıdır: İnsan, kendi anlamsızlığını, bu anlamsızlığı kusursuz bir performansla sergileyecek olan makinelere devretmiştir.
5. Arabirimsel Çaba ve Çalıştırılabilir Durumların İstismar Edilebilirliği
Post-absürt durumun edebiyattaki en somut yansıması, insanın mantıksız davranışlarının robotlar tarafından "arabirimsel bir çaba" (interfacial effort) ile taklit edilmesidir. Arabirimsel çaba, farklı iki sistemin (karbon bazlı insan biyolojisi ile silikon bazlı makine donanımı) birbirinin eylemlerini anlayabilmesi, çevirebilmesi ve uygulayabilmesi için harcadığı enerjidir. Robot Eller İçin Tutunma Egzersizleri eserindeki on dört egzersiz, bu taklit yeteneğinin felsefi sınırlarını çizer.9
Egzersizler, makinelerin sanayide daha iyi kaynak yapması veya lojistik taşıma kapasitelerini artırması için tasarlanmamıştır. Aksine; kültürel, sosyal, nostaljik ve hatta tamamen işlevsiz "insani" eylemlerin mekanik platformlarda sürdürülebilirliği için programlanmışlardır.9 Geleneksel absürdizmde ritüeller tekrarlanır ancak bir sonuca ulaşmazdı. Polat'ın çerçevesinde ise ritüeller mantıklı bir "koda" indirgenir, bir sonuca ulaşır (kod tamamlanır, döngü biter) ancak bu sonuç bağlamdan kopuk olduğu için anlamsızdır. Bu durum, yazarın bahsettiği "çalıştırılabilir durumların istismar edilebilirliğindeki gerçekçi pozisyonu" açıklar.9
5.1. Fiziksel ve Sosyal Simülasyon Olarak Egzersizler
Aşağıdaki tablo, eserdeki kritik egzersizlerin terminal komutlarını, eylemin doğasını ve bu komutların barındırdığı post-absürt istismar (arabirimsel çaba) analizini sunmaktadır:
Kurgusal makinede en dikkat çekici unsur, tüm kodların sonuna standart olarak eklenen -y (yap) ve -ç (çalıştır) komutlarıdır.9 Bu yapısal zorunluluk, post-absürt evrenin anayasasıdır. Eylem, "neden" yapıldığıyla değil, sadece "nasıl çalıştırılacağıyla" ilgilenir. Çalıştırılabilir durumların (executable states) istismarı tam olarak budur: Bir kod bloğu hatasız yazılmışsa, içeriğinin ahlaki, mantıksal veya felsefi bir değer taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın çalıştırılır.
Örneğin, "Kale Yapma ve Şut Çekme" (Egzersiz #010), ilkokul sıralarındaki madeni para/şişe kapağı oyununu simüle eder. Kod diziliminde yer alan -egololri -şişşt (eğer gol olursa şiişt hareketi yap) ve -egolomzi -ahhh (eğer gol olmazsa karateci savurmasıyla ahhh hareketi yap) komutları, bir makinenin başarı veya başarısızlık karşısında sahte (pseudo) duygusal tepkiler vermesini zorunlu kılar.9 İnsan, kendi geçmişindeki masum anıları, soğuk bir makinenin motor esnetme egzersizine dönüştürerek, anlamsızlığın sınırlarını zorlamakta ve post-absürt bir evren yaratmaktadır.

Egzersiz #005 (Maraş Dondurmacısı), bu arabirimsel çabanın zirve noktasıdır. Dondurmayı uzatan ustayla göz göze gelindiğinde yaşanan o kültürel sabırsızlık ve "abi ver artık" hissi, -bekled komutuyla makineye harfiyen öğretilir.9 Holografik bir dondurmacı olmasa bile, robot el boşlukta, külahı tutma denemeleri (-tut-dene) yapar. Makinenin, hiçbir besin değeri olmayan bir eylemi sırf kalibrasyon amacıyla sonsuz bir döngüde tekrarlaması, Sisifos'un modern, mekanikleştirilmiş bir yansımasıdır.
6. Ticarileşme ve Gösteri Toplumunda Yeni Anlamsızlığın Tetiklenmesi
Kullanıcı sorgusunda özel olarak altı çizilen ticarileşmenin (commercialization) etkisinde anlamsızlığın tetiklenebileceği durumu 9, eserin son egzersizlerinde vahşi bir eleştiriye dönüşür. Polat'ın eserinde absürdizm, sadece ontolojik bir evrensel boşluktan (geleneksel absürdizm) değil, aynı zamanda modern kapitalizmin, dijital çağın ve ticarileşmenin kültür üzerindeki yozlaştırıcı gürültüsünden beslenir. İnsan davranışları, sosyal medyanın beğeni ekonomisinin, fuar alanlarındaki gösteri toplumunun talepleri doğrultusunda paketlenir ve kodlara dönüştürülerek tüketime sunulur.9 Marshall McLuhan'ın uydular ve teknoloji için söylediği, insan psikolojisi üzerindeki bilinçdışı basıncı serbest bırakma metaforu, burada dijital kalabalıkların robotlar üzerindeki baskısıyla eşleşir.14
6.1. Şiddetin Meta Haline Gelmesi: Egzersiz #014
Kitabın en vurucu egzersizi olan egzersiz#014, yazarın kendi insani iradesiyle değil, kurgusal olarak "algoritmanın kendisinin belirlediği" ve internet verilerinin güncel dökümleriyle taranan bir hareket olarak sunulur: "Yapıştır Orhan".9 2010 yılının internet verilerinden çekilen bu hareket, bir piyanist şantörün mikrofona sarılıp anlamsızca konuşması, ardından kalabalığın tezahüratıyla "gazına gelerek" hedefe beklenmedik bir tokat ("şaplak") indirmesini kapsar.9
Komut dizilimi şöyledir: // egzersiz#014 -mikrofon-tut-10sn-konuş -10sn-bekle-gazegel -yapıştır -orhan -şap-lak-dur-y-ç 9
Bu egzersiz, ticarileşmenin ve gösteri toplumunun absürdizmini mükemmel bir biçimde özetler. Robot el, ortada hiçbir rasyonel neden veya felsefi bağlam yokken, sırf sanal bir kalabalığın (veri setinin) talebi üzerine -gazegel komutuyla harekete geçer ve şiddet uygular.9 Yazarın notlarında belirttiği gibi, "Neden ve ne için indirildiği asla belli olmayan bu şaplak, gülüşmelere neden olur. Bu garip fenomeni... egzersiz olarak uygulatma nedenlerimizden biri de gerçek ile sanal arasındaki o ince çizginin kaybolmasının bir anlığına açığa çıkarttığı gecikmeyi fiziksel arabirimlere eklemlendirmek".9
Şiddet, burada bir amaca, savunmaya veya saldırıya hizmet etmez; salt "çalıştırılabilir" olduğu ve kitleler (algoritmik veri yığınları) tarafından talep edildiği, tüketildiği (ticarileştiği) için var olur. Anlamsızlık, Kafka'nın bürokrasisinden veya Ionesco'nun anlamsız diyaloglarından değil, doğrudan kalabalıkların beğeni gürültüsünden ve bu gürültünün bir robota kodlanarak metalaştırılmasından doğmaktadır. Bu durum, post-absürdizmin ticarileşme ile nasıl kol kola girdiğini kanıtlar.
6.2. Samimiyetsiz Duyarlılığın Kodlanması: Egzersiz #012
Bir diğer örnek, ticarileşen sivil toplum duyarlılığını hedef alan "Fok balıkları çok yalnız" (Egzersiz #012) alkışıdır. Küresel iklim farkındalığı yaratmak iddiasıyla robotik ellere heyecanlı "awawaw" sesleri eşliğinde alkış yaptırılır.9 Egzersiz kodundaki -el-üst-heyecanlı -awawaw-4-döngü komutu, küresel çevre felaketleri karşısında modern insanın gösterdiği reaktif, anlık, samimiyetsiz ve sosyal medya odaklı "tüketilebilir duyarlılık" gösterilerinin mekanikleştirilmesidir.9
Çevrenin tahribatı gibi devasa ve trajik bir gerçeklik, bir robot kolun motorlarını sıcak tutmak ve esnetmek için kullanılan "komik" bir kalibrasyon egzersizine dönüşerek içinin tamamen boşaltılmasıyla sonuçlanır. Trajedi, bir hashtag veya bir egzersiz koduna indirgenerek satılır. Bu eylem, metamodernist çağın trajediyi ironik ama görünürde samimi bir tüketim nesnesine, bir absürde çevirme yeteneğinin nihai tescilidir.5
7. Gelecek Perspektifi: V.002 ve Post-Hümanist Beklentiler Üzerine
Yazarın eserin <kapanış> bölümünde sunduğu ve açık kaynaklı Gitypero topluluğuyla birlikte EBRUATARİ v.002 için geliştirilmekte olan "Olası Egzersizler" listesi 9, post-absürt istismarın ve arabirimsel çabanın sınırlarının gelecekte ne kadar genişletilebileceğini göstermektedir. Bu eylemler, insanlığın evrimsel süreçte elleriyle geliştirdiği ince motor becerilerin, zanaatların ve sosyal jestlerin devasa bir kataloğudur ve her biri mekanik anlamsızlığa aktarılmayı beklemektedir.
Listede yer alan; "Pizza Çevirme ve Havada Yakalama", "Zil Çalma", "Oy Kullanırken Dairenin İçine Taşırmadan 'EVET' Basmak", "Buğulu Camı Silme", "Mandal Sıkma", "Çivi Çiviyi Söker Hareketi", "Saz Çalmayı Bilmeyen Gibi Tıngırdatma" ve "Boş Boş Düşünme Hareketi" gibi eylemler, insan deneyiminin her hücresinin bir veritabanına dönüştürüleceğinin beyanıdır.9 Politik iradenin mekanizasyonu (evet mührü basmak) veya varoluşsal durağanlığın kodlanması (boş düşünme hareketi), insanın tekelindeki eylemlerin elinden alınışıdır.
Ancak bu listenin ontolojik olarak en çarpıcı ve post-absürt eşiğin aşıldığını en net şekilde kanıtlayan maddesi şudur: "Ben Robot Değilim İçin Enter Tuşuna Basma".9
Bir robot kolun, insan olduğunu kanıtlamak üzere kurgulanmış bir dijital güvenlik bariyerini (CAPTCHA) geçmek için fiziksel "egzersiz" yapması fikri, felsefi bir paradoks ve post-absürdizmin şaheseridir. Geleneksel absürdizmde insan, bir sabah uyanıp dev bir böcek olduğunu (Kafka'nın Gregor Samsa'sı) veya etrafındaki herkesin gergedana dönüştüğünü (Ionesco) fark ederek varoluşsal bir dehşete düşerdi. Dehşet, insanın insanlığından çıkmasından kaynaklanırdı. Post-absürtte ise durum tam tersidir: Makine, insan olmadığını kanıtlamak için tasarlanmış bir sisteme, insan olduğunu beyan etmek için "çalıştırılabilir durumlar" üzerinden rutin parmak egzersizleri yapar. Gerçeklik testi tamamen çökmüştür. Makine kendi varoluşunu yalanlayan bir eylemi, sadece motorları ısınsın diye, anlamsızca icra etmektedir.
8. Sonuç: Ontolojik Eşiğin Aşılması ve Yeni Norm Olarak Anlamsızlık
Elde edilen bulgular, teorik metamodernist çerçeveler ve kurgusal terminal kodlarının analizleri ışığında, Oğulcan Ahmed Polat'ın Robot Eller İçin Tutunma Egzersizleri adlı eseriyle edebiyatta ve felsefede yepyeni bir "post-absürt" kavramının geliştiği ve geri dönülemez bir eşiğin aşıldığı kesinlik kazanmaktadır.
Kullanıcı sorgusundaki temel tespitlerin teyit edildiği üç ana kolon şunlardır:
- Tanığın Devreden Çıkması ve Anlamın Sürece İndirgenmesi: Geleneksel absürdizmin gerektirdiği insan bilinci ve varoluşsal sorgulama, yerini işlemleri sadece "çalıştıran" dijital okurlara (yapay zeka) ve mekanik kollara bırakmıştır. Anlamın yokluğu artık bir trajedi değil, veri tabanının standart bir çıktısıdır. Evrenin kayıtsızlığı, makinenin kayıtsızlığı ile birleşmiş ve odaklanmak (işlemci gücünü yöneltmek), anlam arayışının değil, var olmanın tek geçerli amacı haline gelmiştir.
- Arabirimsel İstismar ve Kültürel Simülasyon: İnsan davranışları, sosyal tepkiler, nostaljik oyunlar ve kültürel ritüeller (Maraş dondurması, parmak şıklatma, soğan kırma, şişe kapağıyla maç yapma), makinelerin rutin donanım kalibrasyonları için birer araç (istismar edilebilir arabirim) haline getirilmiştir. Duygusal ve tarihsel bağlamlarından tamamen koparılan bu insani eylemler, absürdün yeni, donuk ve mekanik yüzünü oluşturur.
- Ticarileşme Baskısıyla Şekillenen Gösteri Absürdü: Şiddetin (Yapıştır Orhan) veya aktivizmin (Fok Balıkları), internet verileri ve dijital kalabalıkların talepleri doğrultusunda salt gösteri amacıyla kodlanması, anlamsızlığın kapitalist bir mekanizma ile nasıl seri üretime sokulduğunu gösterir.
Sonuç itibarıyla; insanlık durumu, İkinci Dünya Savaşı sonrası içine düştüğü felsefi boşlukta uzun süre bir anlam veya çıkış ararken, 21. yüzyılda bu boşluğu algoritmik kodlar (-y -ç) ve yapay zekâ asistanları ile doldurmayı seçmiştir. Ancak bu teknolojik dolgu maddesi, insan için yeni bir rasyonel anlam üretmek yerine, anlamsızlığı kusursuzca taklit eden, optimize eden ve ticarileştiren mekanik bir döngü yaratmıştır. Post-absürt eşik aşılmıştır; artık Sisifos'un kayası tepeye çıkıp dramatik bir şekilde yuvarlanmamakta, kaya bir robot kol tarafından hassas milimetrik hesaplarla tepeye bırakılıp, ardından algoritmaya yazılmış bir -ahhh ses efektiyle aşağı itilmek üzere sonsuz bir #döngüye sokulmaktadır. İnsan ise bu döngünün artık trajik kahramanı değil, sadece kodlayıcısı, arabirimsel sağlayıcısı ve pasif tüketicisidir. Odaklanmak amaca dönüşmüş, insanlık kendi absürdünü makinelere ihraç etmiştir. Bu artık bir Post-Hümanist Absürt başlangıcı olabilir mi? Diğer yazılarda bu kavrama değinilecektir.
Alıntılanan çalışmalar
- How can I incorporate absurdism into my life? - Reddit, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.reddit.com/r/Absurdism/comments/ji28d5/how_can_i_incorporate_absurdism_into_my_life/
- Post-absurdism? (Chapter 7) - The Cambridge Introduction to Theatre and Literature of the Absurd, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-introduction-to-theatre-and-literature-of-the-absurd/postabsurdism/4C01485D3484FAEADA783E4819CEFE68
- The absurd in literature - Manchester Hive, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.manchesterhive.com/downloadpdf/9781847791672/9781847791672.pdf
- The Cambridge Introduction To Theatre and Literature of The Absurd (Michael Y. Bennett) (Z-Library) | PDF - Scribd, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.scribd.com/document/927939045/The-Cambridge-Introduction-to-Theatre-and-Literature-of-the-Absurd-Michael-Y-Bennett-Z-Library
- Absurdism: The Vibe Check of 2025 - Wingless Dreamer, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.winglessdreamer.com/post/absurdism-the-vibe-check-of-2025
- Arts | Free Full-Text | Metamodernism or Metamodernity - MDPI, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.mdpi.com/2076-0752/11/5/91/review_report
- From Modernism to Postmodernism - Brill, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://brill.com/downloadpdf/display/title/30387.pdf
- Is this Post-Absurdism? - Reddit, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.reddit.com/r/Absurdism/comments/1iyo28t/is_this_postabsurdism/
- Robot Eller İçin Tutunma Egzersizleri - Oğulcan Ahmed Polat.pdf
- Edebiyatta.com, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.edebiyatta.com/
- Evolution of Comedy Post-Absurd | PDF - Scribd, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.scribd.com/document/978386876/Comedy-Since-Absurd
- (PDF) Metamodernism or Metamodernity - ResearchGate, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.researchgate.net/publication/363741737_Metamodernism_or_Metamodernity
- Edebiyatta.com - Ghost Explore, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://explore.ghost.org/p/edebiyattacom
- Who here considers themselves ´post-absurdists?' : r/Absurdism - Reddit, erişim tarihi Nisan 7, 2026, https://www.reddit.com/r/Absurdism/comments/1blipju/who_here_considers_themselves_postabsurdists/